Người Mỹ dùng AI nhiều hơn nhưng niềm tin tiếp tục giảm, báo hiệu adoption without trust đã thành bài toán trung tâm
Điểm nổi bật
- 1.400 người: quy mô gần đúng của khảo sát Quinnipiac.
- 76%: hiếm khi hoặc chỉ đôi khi tin AI; chỉ 21% tin phần lớn thời gian.
- 27%: chưa từng dùng AI, giảm từ 33% năm 2025.
- 70%: cho rằng AI sẽ làm giảm cơ hội việc làm; 65% phản đối data center AI gần nơi ở.
Biểu đồ
Tóm tắt
Khảo sát mới của Quinnipiac cho thấy nghịch lý lớn nhất của thị trường AI hiện nay: người dân vẫn sử dụng AI ngày càng nhiều, nhưng tâm lý tin tưởng, hào hứng và chấp nhận xã hội lại đi xuống.
Đây là tín hiệu quan trọng với cả doanh nghiệp lẫn nhà làm chính sách: tăng trưởng người dùng không đồng nghĩa với giấy phép xã hội để mở rộng AI không điều kiện.
Chi tiết
TechCrunch dẫn kết quả khảo sát Quinnipiac với gần 1.400 người Mỹ, cho thấy bức tranh rất đáng chú ý: chỉ 27% nói họ chưa từng dùng AI, giảm từ 33% của năm trước, nhưng tới 76% cho biết họ chỉ hiếm khi hoặc đôi khi tin vào kết quả AI, và chỉ 21% tin tưởng phần lớn hoặc gần như mọi lúc. Nói cách khác, adoption đang tăng còn trust lại giảm. Đây có thể là mô tả chính xác nhất cho trạng thái xã hội của AI năm 2026.
Số liệu về thị trường lao động còn đáng chú ý hơn. Có tới 70% người được hỏi tin rằng AI sẽ làm giảm số cơ hội việc làm, chỉ 7% cho rằng AI sẽ tạo thêm việc làm. Đáng nói, nhóm Gen Z – lực lượng được xem là quen thuộc nhất với công nghệ – lại bi quan nhất về cơ hội nghề nghiệp. Đây là một tín hiệu chiến lược: sự thông thạo AI không tự động chuyển hóa thành lạc quan, mà đôi khi còn làm người trẻ nhìn rõ hơn tốc độ thay thế của công nghệ.
Khảo sát cũng cho thấy chỉ 30% người đang đi làm lo AI sẽ làm công việc của chính mình lỗi thời, nhưng con số này đã tăng mạnh từ 21% năm ngoái. Điều đó gợi ý một cơ chế tâm lý quan trọng: công chúng chưa chắc nghĩ ‘tôi sẽ mất việc ngay’, nhưng họ tin thị trường lao động tổng thể sẽ xấu đi. Đây là dạng kỳ vọng tiêu cực có thể làm thay đổi hành vi đào tạo, tuyển dụng và đàm phán lương trước cả khi AI thay thế diễn ra trên diện rộng.
Một chi tiết khác rất đáng lưu ý là 65% không muốn data center AI được xây trong cộng đồng của họ, chủ yếu vì điện và nước. Tức là phản ứng xã hội với AI không chỉ nằm ở tầng ứng dụng, mà đã chạm sang tầng hạ tầng vật lý. Khi kết hợp với việc hai phần ba số người được hỏi cho rằng doanh nghiệp thiếu minh bạch về việc dùng AI, còn chính phủ làm chưa đủ để quản lý, ta có một kết luận rõ ràng: thị trường đang có người dùng nhưng chưa có niềm tin thể chế tương xứng.
Đối với doanh nghiệp, điều này có nghĩa là chiến lược AI không thể chỉ đo bằng MAU hay tần suất sử dụng. Nếu không đầu tư minh bạch, giải thích, kiểm chứng và kiểm soát rủi ro việc làm, phản ứng tiêu cực sẽ tích tụ. Đối với nhà hoạch định chính sách, thông điệp còn rõ hơn: khoảng trống quản trị đang được công chúng cảm nhận rất mạnh. AI có thể vẫn tiếp tục lan rộng, nhưng nếu không xây được niềm tin, sự lan rộng đó sẽ ngày càng mang màu sắc miễn cưỡng thay vì tự nguyện. Đây là điểm gãy mà mọi bên đều phải lưu ý trong 12 tháng tới.